Main menu

Background

စံထား၍ ေဆာင္ရြက္သင့္သည့္ ေရႊခ႐ု ႀကိဳတင္ကာကြယ္ေရးလုပ္ငန္းစဥ္

Tue, 06/11/2019 - 15:10 -- journal_editor

       ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီးအစိုးရအဖြဲ႕၊ စိုက္ပ်ဳိးေမြးျမဴေရး သယံဇာတ၊ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ထိန္းသိမ္းေရးႏွင့္စြမ္းအင္ ၀န္ႀကီးဌာန၀န္ႀကီး  ဦးဟံထြန္း၏လမ္းၫႊန္မႈ၊ ရန္ကုန္တုိင္း ေဒသႀကီး စိုက္ပ်ဳိးေရးဦးစီးဌာနတိုင္း ဦးစီး မွဴး ဦးေက်ာ္ေက်ာ္၏ စီစဥ္ႀကီးၾကပ္မႈျဖင့္ ၂၉-၅-၂၀၁၉ရက္က ရန္ကုန္တစ္တိုင္းလံုး ခ႐ိုင္အားလံုး၊ ၿမိဳ႕နယ္အားလံုးတြင္ တစ္ေန႔တည္း၊ တစ္ခ်ိန္ တည္း၊ တစ္ၿပိဳင္တည္း ေရႊခ႐ုႀကိဳတင္ကာကြယ္ေရးလုပ္ငန္း စဥ္မ်ားကို ေဆာင္ ရြက္ခဲ့သည္။ ေဆာင္ရြက္ခဲ့သည့္ ေရႊခ႐ုႀကိဳတင္ကာကြယ္ေရးလုပ္ငန္း စဥ္မ်ားတြင္ (၁) ၿမိဳ႕နယ္တိုင္းတြင္ ေရႊခ႐ုႀကိဳတင္ကာကြယ္ေရး လုပ္ငန္းအား ေတာင္သူလယ္သမားႀကီးမ်ားအား ပညာေပး ေဟာေျပာျခင္း၊ (၂)စပါးစိုက္ ပ်ဳိးမည့္ လယ္ယာေျမမ်ားအား ထယ္ေရးႀကိဳတင္ျပင္၍ ထံုးတစ္ဧက ေပါင္ ၁၅၀ စုေပါင္း ထည့္ျခင္း၊ ေဆးရြက္ႀကီးမႈန္႔၊ ခ႐ုသတ္ေဆးမႈန္႔မ်ား ႀကိဳတင္ ထည့္သြင္းျခင္း၊ (၃)လယ္ကန္သင္းမ်ား  ျပဳျပင္၍ ေရစီးျဖင့္ ေရႊခ႐ု၀င္ေရာ က္လာႏိုင္ေသာ ေျမာင္း၊ ကတြတ္ေပါက္မ်ား ပိတ္ဆို႔ျခင္း၊ ပိုက္ဇကာမ်ားခံျခင္း၊  (၄)ခ႐ုဥၿမံဳမ်ား အုႏိုင္ရန္ အတြက္ လယ္မ်ားတစ္၀ိုက္တြင္ရွိ ေျမာင္းမ်ား၊ အိုင္မ်ားတြင္ တုတ္တိုင္၊ သစ္ကိုင္းမ်ားစုေပါင္းစိုက္ထူျခင္း၊ (၅)လယ္မ်ား ၏ ေထာင့္တြင္ ေရႊခ႐ုမ်ား စုစည္းေနထိုင္ႏိုင္ရန္ ေရ၀ပ္က်င္းမ်ား တူးေဖာ္ျခင္း၊ မွ်ားစားမ်ားစုေပါင္းထည့္ျခင္း ၿမိဳ႕နယ္မ်ား၊ရြာမ်ား တြင္ ေရႊခ႐ုကာကြယ္ႏွိမ္နင္းေရး ပညာေပးဆိုင္းဘုတ္မ်ားစိုက္ ထူျခင္းမ်ား ပါ၀င္ပါသည္။  
       ေရႊခ႐ုသည္ စပါးသီးႏွံကို အဓိကဖ်က္ဆီးသည့္ ပိုးမႊား တစ္ေကာင္ျဖစ္ပါသည္။ ေရႊခ႐ုသည္ စပါးပင္ငယ္စဥ္တြင္ ခင္းလံုးကြၽတ္ေအာင္ ကိုက္ျဖတ္ဖ်က္ဆီးေလ့ရွိပါသည္။ ေရႊခ႐ု ကို ထိထိေရာက္ေရာက္ကာ ကြယ္ႏွိမ္နင္းျ ခင္းမျပဳလုပ္ႏိုင္ပါက ထိခိုက္ပ်က္စီးမႈ ၆၅ရာခိုင္ႏႈန္းထိရွိသည္ဟု ဆိုပါသည္။ ယခုအခါတြင္ ေရႊခ႐ုသည္ စပါးသီးႏွံကို ဖ်က္ဆီးသည့္ ပိုးမႊားမ်ားတြင္ ထိပ္ဆံုးက ေနရာယူထားသည့္ ပိုးမႊားျဖစ္ေနသည္။ အဓိကပိုးမႊားျဖစ္ေန သည္။ ေရႊခ႐ုသည္ ယခင္က ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ မရွိေသာ ပိုးမႊား ျဖစ္သည္။ လြန္ခဲ့ေသာ(၅)ႏွစ္ခန္႔ကစ၍ ပင္လယ္ဒီေရျဖင့္ အျခားေဒသမ်ားမွ ေမ်ာပါလာၿပီး ျမန္မာ့လယ္ယာေျမတြင္ ေျခကုပ္ယူသြားျခင္းျဖစ္သည္။ ယခုအခါ ကာကြယ္ႏွိ မ္နင္းရန္ အလြန္ခက္ခဲေသာ ပိုးမႊားတစ္ေကာင္အျဖစ္ ရင္ေကာ့၍ မင္းမူ ေနၿပီျဖစ္သည္။ မိုးဦးက် ဇြန္လလယ္၊ ဇူလိုင္လ မိုးစပါးလိႈင္လိႈင္ စိုက္ပ်ဳိးေသာအခ်ိန္တြင္ စပါးပင္ငယ္ငယ္မွာ စတင္က်ေရာက္ ဖ်က္ဆီးသည္ ကို ေတြ႕ရ သည္။ မိုးရာသီမတိုင္ခင္က လယ္မ်ား ၏ ပတ္၀န္းက်င္ရွိ ေျမာင္းမ်ားရွိ   က်ဴပင္မ်ား၊ ခ်ဳံႏြယ္မ်ား၊ ျမက္ပင္မ်ားတြင္ ခိုေအာင္းေနရာမွ စပါးစိုက္ပ်ဳိးခ်ိန္တြင္ ေခါင္း ေထာင္ထ၍ စပါးခင္းမ်ားသို႔ ကူးစက္လာၿပီး ဘ၀စက္ ၀န္းကို အသက္ဆက္ပါသည္။
           ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ေရႊခ႐ုသည္  ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး၊ ဧရာ၀တီတိုင္းေဒသႀကီး၊ ပဲခူးတိုင္းေဒသႀကီး၊ မြန္ျပည္နယ္၊ ကရင္ျပည္နယ္၊ ကယားျပည္နယ္ႏွင့္ တနသၤာရီတိုင္းေဒသ ႀကီးတို႔တြင္ မိုးရာသီေရာက္တိုင္း ဆူညံ ပြက္ေလာ႐ိုက္ေလာက္ ေအာင္ ဒုကၡေပးေနသည္ကို ေတြ႕ရသည္။ ယခင္ႏွစ္ကဆိုလွ်င္ အညာေဒသ ေနျပည္ေတာ္၊ မႏၱေလးတိုင္းေဒသႀကီး၊ စစ္ကိုင္းတိုင္းေဒသႀကီးတို႔ထိပင္ ေရႊခ႐ုေမႊေႏွာက္ခံလိုက္ရသည့္ သတင္းပ်ံ႕ႏွံသြား ခဲ့ပါသည္။ အညာေဒသသို႔ စပါးမ်ားကူးလူး ေရာင္း၀ယ္ေဖာ္ကားျခင္းမွတစ္ဆင့္ အေျခက်သြားသည္ဟု ယူဆရပါသည္။ ယခင္ႏွစ္က ေဒသတိုင္းလိုလို ေရႊခ႐ုသည္ ဖ်က္ပိုးတကာတို႔၏ ဇာတ္လိုက္ျဖစ္ခဲ့ၿပီး စပါးခင္းမ်ား ပ်က္စီး ေအာင္ ေမႊေႏွာက္ခံရသည္မွာ အုတ္ေအာ္ေသာင္းနင္းျဖစ္ခဲ့ရပါသည္။ သို႔အတြက္ ေရႊခ႐ုိကု "ေမႊခ႐ု"ဟုပင္ တင္စားေခၚေ၀ၚေနၾကၿပီျဖစ္သည္။ ေရႊခ႐ုအေၾကာင္း စဥ္းစားၾကည့္လွ်င္ အဂၤလိပ္လို ြသူိနည ဗစစူန ွညေငူ ျဖစ္ပါသည္။ မ်ဳိးရင္းကေတာ့ ြေ်-အမသစသိေ ဗာစကူူေမငငိေန ျဖစ္ပါသည္။ ဒီေရအတက္အက် ျဖင့္ပါလာၿပီး ပင္လယ္ကမ္း႐ိုးတန္းတစ္ေလွ်ာက္ က်က္စား လာပါသည္။  ထိုမွတစ္ဆင့္ ေခ်ာင္းေျမာင္းမ်ားတြင္ ပါလာၿပီး လယ္ကြင္းမ်ားထိ ေနရာယူလာျခင္းျဖစ္ပါသည္။ ေရႊခ႐ုသည္ ေျပာင္းေရႊ႕စိုက္ပ်ဳိးသည့္ စပါးခင္း ႏွစ္ပတ္သားအတြင္း၊ႀကဲခင္း ႏွင့္ တိုက္႐ိုက္မ်ဳိးေစ့ခ် စိုက္ခင္း ၄-၁၀ရက္အတြင္း က်ေရာက္ ဖ်က္ဆီးပါသည္။ စပါးပင္ငယ္ေလးမ်ားကို  အခင္းလံုးကြၽတ္ သည္အထိ ငံုးငံုးတိေအာင္ ကိုက္ျဖတ္ဖ်က္ဆီးပါသည္။  စပါး ပင္ တစ္လသားေက်ာ္သြားလွ်င္ အပင္ရင့္သြားသျဖင့္ဖ်က္ဆီးမႈ နည္းသြားသည္။ ေရႊခ႐ုသည္  အေကာင္ငယ္ေလးဘ၀မွ အေကာင္ႀကီး ဘ၀ထိ ရက္ေပါင္း (၆၀-၈၄)ရက္ထိ  ၾကာတတ္ပါသည္။ အေကာင္ငယ္ေလးမ်ားသည္ အမည္းေရာင္ေဖ်ာ့ၿပီး အေကာင္ ႀကီးမ်ားသည္ အမည္းေရာင္ရင့္ကား ပါးစပ္က်ယ္ႀကီးမ်ား  ပိုင္ ဆိုင္ပါသည္။ အေကာင္ႀကီးအမႏွင့္ အထီးသည္ ၁၀-၂၀ နာရီအတြင္း မိတ္လိုက္ၿပီး တစ္ႀကိမ္လွ်င္ စုစုေပါင္း ၉၀-၆၀၀ ထိ ဥႏိုင္သည္။ တစ္လဆိုလွ်င္ ဥေပါင္း ၁၀၀၀- ၂၀၀၀ထိ ဥႏိုင္ သည္။ ဥကို  အၿပံဳလိုက္ဥၿပီး ဥၿမံဳ၏အေရာင္သည္ ပန္းေရာင္ ျဖစ္ပါသည္။ ဥၿပံဳမ်ားကို က်ဴပင္၊ ကိုင္းပင္၊ သစ္ကိုင္း၊ တိုင္မ်ား တြင္ တြယ္ကပ္၍ ဥပါသည္။  ဥဘ၀မွာ ၄-၁၄ ရက္ၾကာရင္ ေရႊခ႐ု အေကာင္ငယ္ေလးေတြေပါက္လာပါသည္။ ေရႊခ႐ု အေကာင္ငယ္ေလးမ်ားထဲတြင္ အမငါးေကာင္ပါလွ်င္ အထီး တစ္ေကာင္ ပါေလ့ရွိသည္။  
        ေရႊခ႐ုသည္ သက္တမ္းအမ်ားဆံုး ၁၀ႏွစ္အထိ အသက္ရွင္ေနႏိုင္ပါသည္။ ေရႊခ႐ုဟာသက္တမ္းကလည္း ရွည္သည္။ ဥေပါက္ႏႈန္းကလည္း တစ္ႀကိမ္မွာ ေထာင္ခ်ီ အုႏိုင္သည္။ သို႔အတြက္ ေရႊခ႐ုဟာ တစ္ရာသီမွာ အခ်ိန္ တို အတြင္း ျမန္ျမန္ႏွင့္မ်ားမ်ား  မ်ဳိးဆက္ပြားႏိုင္သည့္အတြက္ အခ်ိန္မီ ထိထိေရာက္ေရာက္ ကာကြယ္ႏွိမ္နင္းမႈမျပဳလုပ္ ႏိုင္လွ်င္ ကာကြယ္ႏွိမ္နင္းမရသည့္အေျခအေနအထိ ျဖစ္သြားႏိုင္ပါသည္။ ေရႊခ႐ုကို အခ်ိန္မီ ထိထိေရာ က္ေရာက္ကာကြယ္ႏွိမ္နင္းရာမွာ လုပ္ငန္းစဥ္ ႏွစ္ပိုင္းရွိပါသည္။ ႀကိဳတင္ကာကြယ္ျခင္း၊ ႏွိမ္နင္းျခင္းပင္ ျဖစ္ပါသည္။ ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး၊ စိုက္ပ်ဳိးေရးဦးစီးဌာနမွ ယခုေဆာင္ရြက္သည့္လုပ္ငန္းစဥ္မွာ ႀကိဳတင္ကာကြယ္ေရး လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားကို ေရႊခ႐ုမလာမီကပင္ ထိထိေရာက္ေရာက္ ေဆာင္ရြက္ေပးျခင္းပင္ ျဖစ္ပါသည္။ ေရႊခ႐ုေၾကာင့္ သီးႏွံဖ်က္ဆီးခံရမည့္   ၆၀-၆၅ ရာခိုင္ႏႈန္းကို ႀကိဳတင္ကာကြယ္ျခင္းျဖင့္ လက္ဦးမႈရယူထားျခင္းျဖစ္ပါသည္။ ႀကိဳတင္ကာကြယ္ျခင္းသည္ ကုန္က်စရိတ္သက္သာ၍ ထိေရာက္မႈပိုရွိပါသည္။ သီးႏွံမ်ားကို ဖ်က္ဆီးသည့္ ပိုးမႊားေရာဂါမ်ား ကာကြယ္ ႏွိမ္နင္းျခင္းလုပ္ငန္းတြင္ (၁) ႀကိဳတင္ကာကြယ္ျခင္း၊ (၂) ထိေရာက္စြာ ႏွိမ္နင္းျခင္း၊ (၃) လုပ္ငန္းလက္စသတ္ေဆာင္ရြက္ ျခင္းလုပ္ငန္းစဥ္သည္ အဓိကမျဖစ္မေန ေဆာင္ရြက္ရမည့္ လုပ္ငန္းစဥ္မ်ား ျဖစ္ပါသည္။ သာဓကကို တင္ျပရလွ်င္ ယခင္ ႏွစ္ မိုးရာသီက ေဖာငေျမႇာင္ေတာင္ ဖ်က္ပိုးနယ္စပ္ျဖတ္ေက်ာ္ ၍ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္းသို႔ ၀င္ေရာက္ၿပီး အေစ့ထုတ္ေျပာင္းဧက တစ္သိန္းခြဲေက်ာ္ကို တစ္မုဟုတ္ခ်င္း ပ်ံ႕ႏွံ႕ဖ်က္ဆီးခံခဲ့ရပါသည္။ အမွန္မွာ အဆိုပါ ေဖာငေျမႇာင္ေတာင္ပိုးသည္ လြန္ခဲ့ေသာ (၃)ႏွစ္ခန္႔ကကတည္းက တ႐ုတ္ႏွင့္ ဘဂၤ လားေဒ့ရွ္နယ္စပ္တြင္ ေရာက္ရွိေနေၾကာင္း သတင္းမ်ားပ်ံ႕ႏွံ႕ခဲ့ပါသည္။ သို႔ေသာ္လည္း ျမန္မာႏိုင္ငံအေနျဖင့္ ႀကိဳတင္၍ ထိထိေရာက္ေရာက္ ကာကြယ္သည့္လုပ္ငန္းကို လက္ဦးမႈမယူႏိုင္ခဲ့သည့္အတြက္ အငိုက္ မိခံလိုက္ရျခင္းျ ဖစ္သည္။ ယခုလည္း ေဖာငေျမႇာင္ ေတာင္သည္  ေျပာင္းဧက တစ္သိန္းခြဲမွသည္ ျမန္မာျပည္တြင္း ေျခကုပ္ရယူသြားၿပီျဖစ္ပါသည္။ သီးႏွံအမ်ဳိး ၈၀ ကို ဖ်က္ဆီး ႏိုင္သည္။ မ်ဳိးပြားႏႈန္းျမန္သည္။ ဖ်က္ဆီးမႈျပင္းထန္သည္။ ႀကိဳ တင္ကာကြယ္ျခင္း၊  ႏွိမ္နင္းျခင္းလုပ္ငန္းမ်ားကို အခ်ိန္မီ ထိထိေရာက္ေရာက္ မေဆာင္ရြက္ႏိုင္လွ်င္ ယခုႏွစ္ ေဖာင ေျမႇာင္ေတာင္ပိုး၏ ဒုကၡေပးျခင္းကို အေစ့ထုတ္ေျပာင္း  အပါ အ၀င္ အျခားသီးႏွံမ်ဳိးစံုတို႔ အလူးအလဲ ခံစားၾကရမည္မွာ မလြဲ ဧကန္ပင္ျဖစ္သည္။
       သီးႏွံကာကြယ္ႏွိမ္နင္းေရးပညာရွင္ ေဒါက္တာတစ္ဦး က ေျပာပါသည္။ ေဖာငေျမႇာင္ေတာင္ပိုးသည္ ဥကို ေျပာင္းဖူး ပင္ထိပ္ဖ်ား ဖက္လိပ္အၫြန္႔ကေလးထဲမွာ အုပါသည္။ ေပါက္ လာေသာ ပိုးေလာက္ေကာင္ငယ္ ကေလး သည္ ၎ထိပ္ဖ်ား ဖက္လိပ္အတြင္းတြင္ ေနထိုင္စားေသာက္ဖ်က္ဆီးပါသည္။ သို႔ပါ၍အေပၚယံမွေဆးဖ်န္း႐ံုျဖင့္မထိေရာက္ႏိုင္ပါ။ပိုးေကာင္ ကိုေဆးျဖင့္ မထိႏိုင္ပါ။  ေျပာင္းပင္ထိပ္ဖ်ားဖက္လိပ္အၫြန္႔ ကိုၿဖဲ၍   ပိုးေကာင္ထိေ အာင္ ေဆးထည့္ျခင္း၊ ေဆးဖ်န္းျခင္း ျဖစ္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္မွသာ ထိေရာက္ႏိုင္ပါသည္ဟု ဆိုပါသည္။ ယခင္ႏွစ္က ဧရာ၀တီတိုင္းေဒသႀကီးတြင္ ေဖာငေျမႇာင္ေတာင္ က်ေရာက္ေသာ ေျပာင္းခင္းမ်ားကို ကုမၸဏီတစ္ခုမွ ဒ႐ုန္း အသံုးျပဳ၍ ေကာင္းကင္မွ ေဆးဖ်န္း ေပးသည္ဟု သတင္းရရွိခဲ့ပါသည္။ အထက္ပါပညာရွင္ေဒါက္တာ၏ အဆိုရဆိုလွ်င္ ေဖာပိုးမႊားႏွိမ္နင္းေရးေကာင္းကင္မွ ေဆးဖ်န္းသည္မွာ ထိေရာက္မႈရွိႏိုင္၊ မရွိႏိုင္ စဥ္းစားစရာျဖစ္ပါ သည္။ ေပၚပင္ေခတ္အရ စတန္႔ထြင္၍ နာမည္ရလိုေသာ ေဆာင္ ရြက္ခ်က္ျဖစ္ေနမည္ဆိုလွ်င္ ေတာင္သူလယ္သမားႀကီးမ်ားသာ  ဆံုး႐ံႈးနစ္နာသူ ျဖစ္ၾကပါမည္။ ေနာင္တြင္ ေသခ်ာေလ့လာသံုးသပ္၍ အသိတရားယွဥ္ၿပီး ေဆာင္ ရြက္သင့္ပါသည္။ သို႔ပါ၍ သီးႏွံစံုဖ်က္ဆီးေသာ ပိုးမႊား၊ ေရာဂါမ်ားကို ကာကြယ္ႏွိမ္နင္းၾကမည္ဆုိလွ်င္ ထိေရာက္ၿပီး အက်ဳိးရွိေစရန္အတြက္ ရန္ကုန္ တိုင္းေဒသႀကီးမွ ေဆာင္ရြက္သည့္ ေရႊခ႐ုႀကိဳတင္ကာကြယ္ေရးလုပ္ ငန္းစဥ္ကို  အတုယူစရာ နမူနာအျဖစ္ စံထား ၍ ေဆာင္ရြက္သင့္ပါေၾကာင္း တိုက္တြန္းလိုက္ရပါသည္။

 

ေအာင္ဆန္း (စိုက္ပ်ိဳးေရး)