Main menu

Background

ျမန္မာ့ေရထြက္ပို႕ကုန္မ်ား ကမၻာ့ေရထြက္ေစ်းကြက္ႀကီးမွာေနရာရဖို႔

Mon, 02/01/2010 - 06:21 -- Anonymous (not verified)

ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ ေရေနသက္႐ွိဇီ၀မ်ဳိးစံု ေရသယံဇာတအမယ္ေပါင္းစံု ပိုင္ဆိုင္ထားတဲ့အတြက္ ေရသယံဇာတကိုအမွီျပဳၿပီး၊ လူမႈဘ၀ ဖြံ႔ၿဖိဳးဖို႔ အခြင့္အေရးေကာင္းေတြရွိေနပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ ပင္လယ္ကမ္း႐ိုးတန္း အလ်ားမိုင္ ၁၃၀၀ ေက်ာ္ခန္႔ရွည္လ်ား သည္နဲ႕အမွ် ေရသယံဇာတ (Marine Natural Resources) အမ်ားအျပားပိုင္ဆိုင္ လ်က္ရွိပါတယ္။ ပုလဲ၊ ေရနံ၊ သဘာ၀ ဓါတ္ေငြ႔ စတဲ့ အဖိုးတန္သယံဇာတမ်ား အျပင္ ငါးမ်ဳိးစံု ပုစြန္၊ ကဏန္း၊ ခ႐ု၊ ဂံုး၊ ကင္းမြန္၊ ပင္လယ္ေမွ်ာ့စသည္ျဖင့္ သယံဇာတမ်ားသည့္ ကမ္း႐ိုးတန္းနဲ႕ ျမစ္၀ကြၽန္းေပၚေဒသ သာမက ျမန္မာတစ္ႏိုင္ငံလံုးရဲ႕ စီးပြားေရးဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္မႈအတြက္ အေရးပါလာလ်က္ရွိပါ တယ္။Market ေဖာ္ေဆာင္ဖို႔လို  ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ေရထြက္ကုန္ ပစၥည္းမ်ားအား မိမိႏိုင္ငံထြက္ကုန္ပစၥည္းမ်ား ေရာင္းခ်သည့္ေစ်းကြက္ဟာ မိမိႏိုင္ငံ အတြင္း၌ရွိေရး အတြက္ ဦးတည္ေဆာင္ရြက္ၿပီး၊ ေစ်းကြက္ခိုင္မာမႈရွိေရး၊ ေရာင္းသူေစ်းကြက္ျဖစ္ေရးအတြက္ ဦးတည္ႀကိဳးပမ္းေဆာင္ရြက္လ်က္ ရွိပါတယ္။   ယခင္က မူဆယ္မွာ ေရထြက္ကုန္ပစၥည္းမ်ားတင္ပို႔ရာမွာ တစ္ဖက္ႏိုင္ငံအေရာက္ သြားေရာက္ပို႔ေဆာင္ရၿပီး၊ သူ႔အေအးခန္း တြင္သာထားသိုေရာင္းခ်ခဲ့ရတာပါ။ ယခုအခါမွာ မိမိ ဘက္တြင္ အေအးခန္းကအစ ကုန္အေရာင္းဒိုင္အထိ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ခဲ့တာ ေၾကာင့္ ယခုအခါမွာ မိမိဘက္ရဲ႕ေစ်းကြက္ျဖစ္ေပၚလာခဲ့သည္။ ေစ်းကြက္ရလာခဲ့ပါတယ္။ ေစ်းကြက္ေဖာ္ေဆာင္ႏိုင္ခဲ့သည္။ အျခား နယ္စပ္ေစ်းကြက္ မ်ားျဖစ္တဲ့ ျမ၀တီ၊ စစ္ေတြ၊ ေကာ့ေသာင္း၊  ဘူးသီးေတာင္ေဒသမ်ားမွာလည္း ေစ်းကြက္ေဖာ္ေဆာင္ရန္ လိုအပ္ပါ  တစ္၀က္တစ္ပ်က္ ေစ်းကြက္သေဘာေဆာင္တာမ်ားလည္းရွိလာပါတယ္။ ထပ္မံတိုးခ်ဲ႔ရလာတဲ႕ အီးယူေစ်းကြက္   ဇန္န၀ါရီ ၁ ရက္ကစၿပီး အီးယူႏိုင္ငံအားလံုးကို ျမန္မာ့ေရထြက္ကုန္ေတြ တရား၀င္ထုိးေဖာက္၀င္ေရာက္ခြင့္ရခဲ့ပါၿပီ။ တကယ္ ေတာ့ အီးယူရဲ႕ လိုအပ္ခ်က္ေတြျပည့္မီမႈရွိ/မ႐ိွ စစ္ေဆးခံႏိုင္ဖို႔အတြက္ မလြယ္တာကို ျဖတ္ေက်ာ္ႏိုင္ခဲ့သလို ျမန္မာ့စားေသာက္ ကုန္ပစၥည္းေတြ ေဘးအႏၲရာယ္ကင္းရွင္းေၾကာင္း Food Safety နဲ႔ အရည္အေသြးျမင့္မားေၾကာင္း အရည္အေသြးက႑ကို သက္ေသျပလိုက္တာပါ။ကမၻာ့ငါးေစ်းကြက္ထဲက အီးယူ    ကမၻာေရထြက္ပစၥည္းရဲ႕ ၈၀ ရာခိုင္ႏႈန္းကိုဖြံ႕ၿဖိဳးၿပီးႏိုင္ငံေတြျဖစ္တဲ့ အေမရိကန္အီးယူနဲ႕ ဂ်ပန္သံုးႏိုင္ငံဟာ ၈၀ ရာခိုင္ႏႈန္း စားသံုး ေနၾကတာပါ။ ဒါေၾကာင့္ ကမၻာ့ငါးေစ်းကြက္ကို ၾကည့္ရင္ ယူအက္စ္ေအအီးယူနဲ႕ ဂ်ပန္ေစ်းကြက္တို႕ဟာ ေစ်းကြက္ႀကီး ေတြျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီေစ်းကြက္ႀကီးေတြရဲ႕ ၈၀ ရာခိုင္ႏႈန္း စားသံုးမႈထဲက ထက္၀က္ဟာ အီးယူႏိုင္ငံရဲ႕ စားသံုးမႈပါ၊ ဒီအေနအထား ကို ၾကည့္ျခင္းအားျဖင့္ အီးယူရဲ႕ေရထြက္ပစၥည္း ေစ်းကြက္ဟာႀကီးမားသလို ဒုတိယေနရာမွာ႐ွိေနပါတယ္။    ေစ်းကြက္ႀကီးမားတဲ့ အီးယူႏိုင္ငံေတြကိုတင္ပို႕ခြင့္ရမယ္ဆိုရင္ ....    '' ျမန္မာေရထြက္ကုန္ေတြကို အရင္က အီးယူကိုပို႕မယ္ဆိုရင္ တစ္ႏိုင္ငံခ်င္းအလိုက္တင္ပို႕ခြင့္ယူရတယ္။ အီးယူႏိုင္ငံေတြထဲက ယူေကကိုပို႕မယ္ဆိုရင္ ျမန္မာငါးဦးစီး၊ ယူေကဘက္က ငါးဦးစီးဆီတင္သြင္းခြင့္ ေတာင္းခံၿပီးမွ ျမန္မာလုပ္ငန္း႐ွင္ေတြကပို႕လို႕ ရတယ္။ အီးယူတင္ပို႕ခြင့္ကိုသာရရင္ တစ္ႏိုင္ငံခ်င္းအလိုက္ ခြင့္ေတာင္းစရာမလိုေတာ့ဘူး။  အီးယူရဲ႕ ၂၇ ႏိုင္ငံလံုးကို တိုက္႐ိုက္ တင္ပို႕ႏိုင္မယ္။ ေရာင္းခ်တဲ့အခါ ေစ်းေကာင္းရမယ္၊ ဒါ့အျပင္ ထပ္ထုတ္မဲ့ ကုန္ေခ်ာအမယ္သစ္ေတြကို ေရာင္းခ်ဖို႕ အခြင့္အလမ္း ရမယ္'' လို႕ ေရထြက္ ပစၥည္း ထုတ္လုပ္သူမ်ားႏွင့္ ပို႕ကုန္ လုပ္ငန္း႐ွင္မ်ားအသင္း (Exporters) ဥကၠဌဦးညိဳမင္းကေျပာျပပါတယ္။အီးယူေစ်းကြက္တင္ပို႔ဖိို႕ျပင္ဆင္   အီးယူေစ်းကြက္ကို တင္ပို႕ႏိုင္ဖို႕ အတြက္ ငါးလုပ္ငန္းဦးစီးဌာနရဲ႕ လမ္းၫႊန္မႈ၊ Exporters အသင္းရဲ႕ ဦးေဆာင္မႈနဲ႕ စက္႐ံု ၂၁ ႐ံုဟာ ၂၀၀၉ ခုႏွစ္ ႏွစ္ဆန္းေလာက္ကစၿပီး ျပင္ဆင္မႈေတြလုပ္ကိုင္ခဲ့တာပါ။ အီးယူလိုအပ္ခ်က္အတိုင္း ျပင္ဆင္ႏိုင္ဖို႕ ျပည္ပက ပညာ႐ွင္ ၂ ဦးငွားရမ္းအသံုးျပဳႏိုင္ေအာင္ ရန္ပံုေငြေတြ အခ်ိဳးက်ထည့္၀င္ၾကပါတယ္။  Exporters အသင္းကလည္း အီးယူပညာ႐ွင္နဲ႕ Inspection လုပ္ငန္းေတြအတြက္  ေငြက်ပ္သိန္းေျခာက္ရာေက်ာ္ကို ျဖည့္ ဆည္းေပးခဲ့တာပါ။ အီးယူအဖြဲ႕ကလာစစ္ေမးတဲ့အခါ အခ်ိန္မီစစ္ေဆးခံႏိုင္မယ့္  စက္႐ံုေတြကို ၂၀၀၉ ခုႏွစ္ ေအာက္တိုဘာလထဲမွာ ေ႐ြးထုတ္ခဲ့တာ စက္႐ံု ၈ ႐ံု၊ ငါးတင္ငါးခ် ဆိပ္ခံတံတားႏွစ္ခုနဲ႕ငါးဖမ္းသေဘၤာတစ္စင္းတို႕က်န္ခဲ့ပါတယ္။ စစ္ေဆးခံတဲ့စက္႐ံု ဆိပ္ခံ တံတားနဲ႕ ငါးဖမ္း သေဘၤာတို႕အားလံုး အီးယူအဖြဲ႕ရဲ႕စစ္ေဆးမႈေအာင္ျမင္ခဲ့ပါတယ္။အီးယူေစ်းကြက္တင္ပို့ဖို့ လိုအပ္ခ်က္   အီးယူေစ်းကြက္ကိုတင္ပို႕မယ့္ စက္႐ံုေတြဟာထုတ္လုပ္မႈအပိုင္းမွာ ေကာင္းမြန္တဲ့ထုတ္လုပ္မႈ က်င့္စဥ္ GMP စနစ္ အစား အေသာက္ထုတ္လုပ္မႈမွာ ေဘးအႏၲရာယ္ကိုစိစစ္ျခင္းနဲ႕ အဓိကအဆင့္ကို ကြပ္ကဲျခင္း (သို႕) အႏၲရာယ္႐ွိတဲ့ အရာအားလံုးကို ေလ်ာ့ခ်တဲ့ HACCP စနစ္ေတြကို အေျခခံၿပီးထုတ္လုပ္ႏိုင္ရပါမယ္။    ''အီးယူကိုတင္ပို႕မယ့္ စက္္႐ံုဟာအီးယူအဆင့္နဲ႕ညီရမယ္။ ညီတယ္ဆိုတဲ့ေနရာမွာ HACCP စနစ္ GMP စနစ္နဲ႕ IUU Certificate ေတြပါရင္ပို႕လို႕ရပါၿပီ။ အခုဆိုရင္ အီးယူတင္ပို႕ႏိုင္တဲ့ စက္႐ံုစာရင္းေတြ ထြက္လာပါၿပီ၊ United KMK , Shwe Yamone , Twin Brothers, Great, Mya Yu, Ghani Win, General Food နဲ႕ Myint Myat Hein တို႕ပါ။ ငါးတင္၊ ငါးခ် ဆိပ္ခံတံတားႏွစ္ခုက ေ႐ႊဇင္ေယာ္ဟိန္းနဲ႔ ေငြပင္လယ္တို႕ျဖစ္ၿပီး၊ ငါးသေဘၤာမွာ ေ႐ႊဇင္ေယာ္ဟိန္းပါပါတယ္။ အဲဒီစက္႐ံုေတြအေန နဲ႕ တစ္ႏွစ္ခြဲအတြင္း လက္႐ွိတင္ပို႕ခြင့္ျပဳထားတဲ့ကိစၥကို မပို႕ျဖစ္ခဲ့ရင္ ျပန္စီစစ္တာခံရမယ္'' လို႕ exporters အသင္း ဥကၠဌက အီးယူေစ်းကြက္တင္ပို႕ဖို႔လိုအပ္ခ်က္ေတြနဲ႕ပတ္သက္ၿပီး႐ွင္းျပပါတယ္။    အီးယူေစ်းကြက္အတြက္ လက္႐ွိ ခြင့္ျပဳခ်က္ရတဲ့ စက္႐ံု ၈ ႐ံုအျပင္ ေနာက္ထပ္ အီးယူကိုတင္ပို႕ႏိုင္မယ့္ စက္႐ံုအေရအတြက္ တိုးတက္လာဖို႕အတြက္ ငါးလုပ္ငန္းဦးစီးဌာနရဲ႕ လမ္းၫႊန္ မႈနဲ႔အညီ ဆက္လက္စီစဥ္ေဆာင္ရြက္ လ်က္႐ွိေနေၾကာင္းလည္းသိရ ပါတယ္။ျပည္ပႏိုင္ငံေတြရဲ႔ ေရထြက္ပို႔ကုန္အေနအထား   ေရထြက္ကုန္ပစၥည္းတင္ပို႔မႈနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေစ်းကြက္ေနရာစံုရ႐ွိထားသည့္ ျပည္ပႏိုင္ငံေတြရဲ႕ အေနအထားကိုလည္းေလ့လာ ဖို႔လိုအပ္ပါတယ္။   ''ေစ်းကြက္ေနရာအစံုရထားတဲ့ ဗီယက္နမ္ရဲ႕ ေရထြက္ပို႔ကုန္တင္ပို႔မႈကို ေလ့လာရင္ တစ္ႏွစ္မွာ ပို႔ကုန္ကရတဲ့ ေငြဟာ သံုး ဘီလ်ံ ခန္႔ရေနတယ္လို႔ ၾကားသိရတယ္။ ဗီယက္နမ္က ေမြးျမဴထုတ္လုပ္တဲ့ ငါးတန္ဟာ ကမၻာ့ငါးေစ်းကြက္ထဲမွာ နံပါတ္တစ္ေနရာမွာ႐ွိေန တာပါ။ အရည္အေသြးလည္း ေတာ္ေတာ္တိုးတက္လာတယ္။ ထိုင္းႏိုင္ငံဆိုရင္လည္း ေမြးျမဴေရးလုပ္ငန္းဘက္မွာ အေတာ္ တိုးတက္လာတာကိုေတြ႕ရတယ္။ ထိုင္းရဲ႕ျပည္ပပို႔ကုန္ဟာ ဗီယက္နမ္ထက္မ်ားပါတယ္။ ႏွစ္စဥ္ထိုင္းရဲ႕ ပို႔ကုန္က ပင္လယ္ျပင္ ဖမ္းဆီးမႈကိုအားမကိုးဘဲ ေမြးျမဴေရးကို အဓိကထားသြားေနတာေတြ႕ရပါတယ္''လို႔ အီးယူတင္ပို႔ ခြင့္ရတဲ့ ေ႐ႊယမံုစက္႐ံုမွ မန္ေနဂ်င္း ဒါ႐ိုက္တာ ဦးထြန္းေအးကေျပာပါတယ္။ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႔ ေရထြက္ပို႔ကုန္အေနအထား   ျမန္မာႏိုင္ငံကထြက္႐ွိတဲ့ ေရထြက္ပို႔ကုန္ေတြကို ႏုိင္ငံေပါင္း (၃၃)ႏိုင္ငံက ၀ယ္ယူလ်က္႐ွိတယ္လို႔သိရပါတယ္။ ႏွစ္အလိုက္ တင္ပို႔မႈမွာ ၂၀၀၆-၀၇ မွာ မက္ထရစ္တန္ ၃၄၀၀၀၀ ေက်ာ္တင္ပို႔ခဲ့ ရာ ေဒၚလာသန္း ၄၆၀ ေက်ာ္ကိုလည္းေကာင္း၊ ၂၀၀၇-၀၈ မွာ မက္ထ ရစ္တန္ ၃၅၀၀၀၀ ေက်ာ္တင္ပို႔ခဲ့ရာ ေဒၚလာသန္း ၅၆၀ ေက်ာ္ကိုလည္းေကာင္း၊ ၂၀၀၈-၀၉ တြင္ မက္ထရစ္ တန္ ၃၂၀၀၀၀ ေက်ာ္တင္ပို႔ခဲ့ရာ ေဒၚလာသန္း ၄၈၀ ေက်ာ္ကိုလည္းေကာင္းရ႐ွိခဲ့ပါတယ္။ ၂၀၀၉-၂၀၁၀ ဘ႑ာႏွစ္အတြက္ ျပည္ပပို႔ကုန္၀င္ေငြမွ ေဒၚလာသန္း ၇၀၀ ရ႐ွိရန္ ေမြးျမဴေရး၀န္ႀကီးဌာနကလ်ာထားခဲ့ၿပီး ၂၀၀၉ ခု ဧၿပီလ ၁ ရက္ေန႔မွ ၂၀၁၀ ခု ဇန္န၀ါရီလ ၂၄ ရက္ေန႔အထိ ေဒၚလာ ၃၈၉ ဒသမ ၇၈၂ သန္း ရ႐ွိထားၿပီးပါၿပီ။   ''ေရထြက္ကုန္ပစၥည္းေတြ တင္ပို႔ေရာင္းခ်မႈနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး (Exporters)  ေရထြက္ပို႔ကုန္တင္ပို႔သူေတြအေနနဲ႔ အလားအလာ ေကာင္းမယ့္အေျခအေနမွာ႐ွိေနေပမယ့္ အခက္အခဲမ်ဳိးစံုကိုရင္ဆိုင္ေဆာင္ရြက္ေနဆဲပါ။ ေရထြက္ပစၥည္းကို၀ယ္ယူတဲ့ ႏိုင္ငံေတြရဲ႕ ေစ်းကြက္ဟာ စီးပြားေရးအက်ပ္အတည္း ကာလလြန္ေနာက္ပိုင္းမွာ ပံုမွန္အေျခအေနကိုမေရာက္ေသးေပမယ့္ ေစ်းကြက္အေန အထားေကာင္းမြန္လာေနပါၿပီ'' ဟု ပို႔ကုန္လုပ္ငန္း႐ွင္တစ္ဦးကဆုိပါတယ္။   ျမန္မာ့ေရထြက္ပို႔ကုန္ေတြကို အမ်ားဆံုး၀ယ္ယူတဲ့ႏိုင္ငံေတြမွာ ဂ်ပန္၊ ဥေရာပ (အီးယူ) နဲ႔ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံေစ်းကြက္ေတြျဖစ္ တယ္လို႔သိရပါတယ္။ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႔ေရထြက္ကုန္ေမြးျမဴထုတ္လုပ္မႈ   ျမန္မာ့ေရထြက္ကုန္ေမြးျမဴမႈ အပိုင္းတြင္ ၂၀၀၀ ျပည့္ႏွစ္ေနာက္ပိုင္း မွာ ေရခ်ိဳငါးမုတ္၊ ငါးဖန္းမႀကီး၊ ငါးနက္ ျပာ၊ ပင္လယ္ေရေမွာ္၊ ငါးလင္ဗန္း၊ ကကတစ္၊ ကဏန္းေပ်ာ့၊ ေရခ်ိဳေက်ာက္ပုစြန္စတဲ့ အမယ္သစ္ငါးေတြကို တိုးတက္ေမြးျမဴ ထုတ္လုပ္လာတာ ေတြ႕ရ ပါတယ္။   ''၂၀၀၈-၂၀၀၉ စာရင္းအရ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ငါးေမြးကန္ဧက ႏွစ္ သိန္းေက်ာ္႐ွိလာတဲ့အတြက္ လြန္ခဲ့တဲ့ ၁၀ ႏွစ္ကထက္စာရင္ ဧကေပါင္းေလးဆေလာက္တိုးတက္လာခဲ့သလို ငါးေမြးကန္ေတြရဲ႕ တစ္ဧကအထြက္ႏႈန္းဟာ ပိႆာ ၃၀၀၀ ေက်ာ္အထိ ႐ွိလာ ပါၿပီ။ ပုစြန္ေမြးကန္ေတြအေနနဲ႔ လက္႐ွိစာရင္းအရ ဧကႏွစ္သိန္းေက်ာ္ရွိေနၿပီး ၂၀၀၀ ျပည့္ႏွစ္စာရင္းႏွင့္စာရင္ ေမြးဧက ၂ ဆ ေက်ာ္ တုိးတက္ခဲ့တာပါ။ ကဏန္းေပ်ာ့ေမြးျမဴေရးကုိလည္း မူလေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ တနသၤာရီတုိင္း သာမက၊ ရန္ကုန္တုိင္း၊ ေက်ာက္တန္း ၿမိဳ႕နယ္က ပုစြန္ေမြးျမဴေရးဇုန္က ဧက ၁၀၀၀ ေက်ာ္ကုိ ကဏန္းေမြးျမဴေရးဇုန္အျဖစ္ေျပာင္းလဲသတ္မွတ္ၿပီး တုိးခ်ဲ႕ေဆာင္ရြက္ ခဲ့ပါတယ္။ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္မွာ ကဏန္းတန္ခ်ိန္ ၁၂၅၃၀ တင္ပုိ႔ႏုိင္ခဲ့ၿပီး ႏုိင္ငံျခားေငြေဒၚလာ ၂၇ သန္းေက်ာ္ရွာ ေဖြေပးႏုိင္ခဲ့ပါတယ္'' လုိ႔ ငါးလုပ္ငန္း အဖြဲ႔ခ်ဳပ္က ဒုတိယဥကၠဌဦးဟန္ထြန္းကရွင္းျပပါတယ္။ေရထြက္ပုိ႔ကုန္လုပ္ငန္းရွင္မ်ားရဲ႕အသံ   ေရထြက္ပုိ႔ကုန္လုပ္ငန္းရွင္မ်ား အေနနဲ႔ လက္ရွိေစ်းကြက္ခုိင္မာဖုိ႔နဲ႔ ေစ်းကြက္အသစ္ေတြခ်ဲ႕ထြင္ႏုိင္ဖုိ႔ ႀကိဳး စားေနၾကတာပါ။   အီးယူတင္ပုိ႔ခြင့္ရတဲ့ General Food Technology Industrial Co., မွ လုပ္ငန္းရွင္ဦးမ်ဳိးၫႊန္႔က-   ''ျမန္မာ့ေရထြက္ကုန္ေတြထဲက ေရခ်ဳိ-ေရငန္ငါးပုစြန္ေတြကုိ ပုစြန္မုန္႔ ႏွစ္ကပ္၊ ပုစြန္ေကာ္ျပန္႔လိပ္၊ ေရခ်ဳိပုစြန္ အရသာမႈန္႔ကပ္၊ ငါးမုန္႔ႏွစ္ကပ္၊ ပုစြန္ ကုိေျပာင္းဖူးပုံအလိပ္စတဲ့ တန္ဖုိးျမႇင့္ ကုန္ေတြေျပာင္းၿပီး လစဥ္ကြန္တိန္နာ ၇ လုံးခန္႔ ၾသစေၾတးလ်၊ မေလးရွား၊ ယူေကနဲ႔ ဂ်ာမနီေစ်းကြက္တုိ႔ကုိ ပုိ႔ေနရ ပါတယ္'' လို႔ဆုိပါတယ္။   ၁၉၇၇ ခုႏွစ္ကတည္းက ေရလုပ္ငန္းစလုပ္ခဲ့တဲ့ အဏၰ၀ါေဒ၀ီပင္လယ္ငါးဖမ္း ကုန္ထုတ္ႏွင့္ အေထြေထြလုပ္ငန္း သမ၀ါယမလီမိ တက္မွ လုပ္ငန္းရွင္ ေဒၚတုိးနႏၵာတင္ကလည္း-   ''ၿမိဳ႕မွာငါးပုစြန္ထုတ္လုပ္ၿပီး Export လုိင္း၀င္ခဲ့တယ္။ မေလးရွားကုိ အဓိကပို႔ခဲ့တာ။ ၂၀၀၀ က်ေတာ့ ပုစြန္အခ်ဳိ႕မွာ ခဲထုိးတဲ့ ျပႆနာေတြရွိလာတဲ့အတြက္ Image ပ်က္မွာစုိးလို႔ ပုစြန္ပုိ႔တာကုိရပ္ပစ္လုိက္တယ္။ ေနာက္ငါးအမ်ဳိးမ်ဳိးကုိ တန္ဖုိးျမႇင့္ထုတ္ကုန္ အျဖစ္ အသားလႊာၿပီးတင္ပုိ႔တယ္။ ၂၀၀၄-၂၀၀၅ ကစၿပီး ကကတစ္တစ္မ်ဳိးကုိပဲ အသားလႊာၿပီးတင္ပုိ႔ခဲ့တယ္။ ငါး အသားလႊာတင္ပုိ႔ မႈက ၆၀ ရာခုိင္ႏႈန္း ေစ်းပုိရပါတယ္''လုိ႔ေျပာျပပါတယ္။   ေရခ်ဳိ-ေရငန္ငါးမ်ဳိးစုံကုိ တန္ဖုိးျမႇင့္ကုန္အျဖစ္ ေျပာင္းလဲထုတ္လုပ္ၿပီး ျပည္ပတင္ပုိ႔မႈႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး ''ဂ်ပန္နဲ႔ ကုိရီးယားမွာ ငါးႀကိတ္သားေစ်းကြက္ကုိ ၂၀၀၃ ကတည္းကရရွိခဲ့သလို ၾသစေၾတးလ်ကုိလည္း ၉၄ ကစၿပီး ငါးအသားလႊာတင္ပုိ႔ခဲ့ပါတယ္။ အခုခ်ိန္အထိ ငါးရရွိေပၚမူတည္ၿပီး ပံုမွန္တင္ပုိ႔ ေနပါတယ္'' လုိ႔ မင္းဇာနည္ေရလုပ္ငန္း မွ လုပ္ငန္းရွင္ ဦးညိဳမင္းကဆုိပါတယ္။   ေရႊယမုန္မွ လုပ္ငန္းရွင္ဦးထြန္းေအးကလည္း ''ေရခ်ဳိ-ေရငန္ ငါး၊ ပုစြန္ကုိ တန္ဖုိးျမႇင့္ကုန္ထုတ္ၿပီး ဂ်ပန္နဲ႔ အီးယူ ေစ်းကြက္ကုိ တင္ပုိ႔ေနပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ေရခ်ဳိ-ေရငန္ငါးေတြကုိလည္း ေဟာင္ေကာင္၊ စင္ကာပူ၊ တ႐ုတ္၊ ထုိင္း၊ ဗီယက္နမ္၊ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္၊ ၾသစေၾတးလ်၊ ႐ုရွားနဲ႔ မေလးရွားႏုိင္ငံတုိ႔ရဲ႕ ေစ်းကြက္ ကုိ တင္ပုိ႔ေနပါတယ္'' လုိ႔ေျပာျပပါတယ္။ေရထြက္ပို႔ကုန္အလားအလာ   ျမန္မာေရထြက္ပို႔ကုန္မွာ ေမြးျမဴေရးလုပ္ငန္းေတြ တိုးတက္မႈရွိလာသလုိ သဘာ၀ကဖမ္းဆီးထုတ္လုပ္တဲ့လုပ္ငန္းကလည္း ေလ်ာ့ မသြားခဲ့ပါဘူး။ ေရထြက္ထုတ္ကုန္ပမာဏတိုးတက္မႈရွိေနေပမယ့္ စီးပြားပ်က္အ႐ွိန္ေလးက ေရထြက္ပို႔ကုန္ေတြမွာ အတိုင္းအတာ တစ္ခုထိ ခံစားခဲ့ရပါတယ္။   ''ျမန္မာပို႔ကုန္ေတြဟာ အီးယူတင္ပို႔ခြင့္ရၿပီျဖစ္တဲ့အတြက္ Standard တစ္ခု၀င္ၿပီဆိုတာ တစ္ကမၻာလံုးကလက္ခံေနရပါၿပီ။ ဒါေၾကာင့္မၾကာမီကာလမွာ ျမန္မာေရထြက္ပို႔ကုန္ေတြေစ်းကြက္ပိုရလာမွာပါ။    ျမန္မာေရထြက္ပို႔ကုန္ေတြ တိုး တက္မႈ႐ွိဖို႔အတြက္ ထိုင္းနဲ႔ဗီယက္နမ္လို ငါး၊ ပုစြန္ေမြးျမဴေရးကို အဓိကလုပ္ကိုင္ဖို႔လိုပါတယ္။ ေမြးျမဴေရး၊ ဖမ္းဆီးေရးလုပ္ငန္းေတြမွာရွိတဲ့ အခက္အခဲေတြကို ႀကိဳးစားပံ့ပိုးေျဖရွင္းၿပီး၊ ေအာင္ျမင္ေအာင္လုပ္ႏိုင္မယ္ဆိုရင္ ေရထြက္ပို႔ကုန္ရဲ႕ ၀င္ေငြဟာဒီထက္တုိးတက္လာမွာေသခ်ာပါတယ္လို႔ ၀ါရင့္ပို႔ကုန္လုပ္ငန္းရွင္တစ္ဦးက သံုးသပ္ေျပာၾကား ပါတယ္။သံုးသပ္ခ်က္   ပင္လယ္ေရေၾကာင္းမွ ေစ်းကြက္ထိုးေဖာက္ႏိုင္သလို မူဆယ္တြင္လည္း ေစ်းကြက္ေဖာ္ေဆာင္ထားႏိုင္ခဲ့ၿပီျဖစ္ပါတယ္။ အလား တူနယ္စပ္ေစ်းကြက္ ေဖာ္ေဆာင္ႏိုင္ဖို႔အတြက္ ျမ၀တီကုန္သည္မ်ားက ေတာင္းဆိုသလို ေကာ့ေသာင္းနယ္စပ္စခန္းကလည္း ေစ်း ကြက္ေဖာ္ေဆာင္ဖို႔အတြက္ႀကိဳးစားေနရပါတယ္။   ေစ်းကြက္ႏိုင္ငံမ်ားဟာ အရည္အေသြးကို ပိုမိုအေလးထား ေတာင္းဆိုလာတာေၾကာင့္ အရည္အေသြးျမႇင့္တင္ရန္ လိုအပ္ျခင္းျဖစ္ ပါတယ္။ ျမန္မာ့ အေအးခန္း စက္႐ံု ၈ ႐ံုဟာ အီးယူအဆင့္မီေၾကာင္းေထာက္ခံခ်က္ရရွိခဲ့ၿပီး၊ အျခား စက္႐ံုမ်ားလည္း ဆက္လက္ အဆင့္မီေရးျပင္ဆင္ေဆာင္ရြက္လ်က္ရွိေနပါတယ္။   ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ေရထြက္ပစၥည္းတင္ပို႔မႈတိုးတက္တဲ့ ေစ်းကြက္၊ ေရထြက္ပစၥည္းေစ်းကြက္ ႏိုင္ငံတကာ အဆင့္မီတိုးတက္လာ ဖို႔လိုအပ္ေနပါတယ္။ ေရထြက္ပစၥည္းဟာ တာရွည္မခံတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ႏိုင္ငံတကာမွာ ကုန္စည္ဒိုင္ Commodity Exchange ပံုစံမ်ဳိးလုပ္ေလ့မရွိဘဲ လက္ကားေစ်းကြက္ (whole sale market) ပံုစံမ်ဳိးသာ လုပ္ေလ့ရွိကာ လတ္ဆတ္မႈအတြက္ ခ်က္ခ်င္း ေရာင္းခ်ရန္၊ သယ္ယူပို႔ေဆာင္မႈ လ်င္ျမန္ရန္လိုအပ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ေလလံစနစ္ (Auction)  ေရာင္း၀ယ္ၾကေၾကာင္း ေတြ႔ရွိရပါ သည္။ ခ်က္ခ်င္းေရာင္းခ်၍မရေသးသည့္ ပစၥည္းမ်ားအတြက္သာ အေအးခန္းကို အသံုးျပဳေၾကာင္းေတြ႔ရွိရပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ျဖန္႔ျဖဴးမႈစနစ္လြယ္ကူလ်င္ျမန္ရန္လိုအပ္ပါတယ္။   ဒါ့အျပင္ထုတ္လုပ္မႈစရိတ္ေလွ်ာ့ခ်ျခင္း၊ လိုအပ္ေသာစက္ကိရိယာ ကုန္ၾကမ္းမ်ားေစ်းႏႈန္းခ်ဳိသာစြာ၀ယ္ယူတင္သြင္းခြင့္ရရွိေရး၊ ေစ်းကြက္အလိုက္ အရည္အေသြးသတ္မွတ္ခ်က္ဆိုင္ရာ သတင္းအခ်က္အလက္မ်ားကို ထုတ္ျပန္ေပးျခင္း၊ တင္သြင္းေသာ ႏိုင္ငံ မ်ား၏ တင္သြင္းမႈဆိုင္ရာမူ၀ါဒလုပ္ထံုးလုပ္နည္းမ်ား ေလ့လာ၍အႀကံဥာဏ္ေပးျခင္း၊ အသိပညာေပးျခင္းမ်ား ေဆာင္ရြက္ဖို႔လို သလို ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ အဆင့္မီ ငါးေစ်းကြက္ေပၚေပါက္လာေရး ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ဖို႔ ေရထြက္ကုန္အရည္အေသြးျမင့္မား ဖို႔အတြက္ မ်ဳိး ေကာင္းမ်ဳိးသန္႔မ်ားရရွိေမြးျမဴႏိုင္ေရး၊ ထုတ္လုပ္မႈအပိုင္းတြင္ နည္းပညာတိုး တက္လာေရးအတြက္ အကူအညီရရွိ ေရး၊ ပတ္သက္ရာဌာန၊ အသင္းအဖြဲ႔ေရ လုပ္ငန္းရွင္မ်ားပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ရန္လိုအပ္ေနၿပီျဖစ္ပါေၾကာင္း။ခင္မ်ဳိးသြယ္