Main menu

Background

ျပည္ပေဈးကြက္ခိုင္မာစြာ တည္ေဆာက္ရမည့္ႏွမ္းတင္ပို႔မႈႏွင့္ အလားအလာ

Fri, 12/14/2018 - 10:58 -- journal_editor

        ႏွမ္းအမယ္သည္ ႏိုင္ငံေတာ္၏ စီးပြားေရးက႑တြင္ အေရး ပါေသာ ပို႔ကုန္အမယ္မ်ားအနက္ တစ္ခု အပါအဝင္ျဖစ္သည္။ မိမိတို႔ ႏိုင္ငံသည္ စိုက္ပ်ိဳးေရးကိုအေျခခံသည့္ႏိုင္ငံျဖစ္သည့္အားေလ်ာ္စြာ စိုက္ပ်ိဳးေျမ မ်ားစြာရွိသလို ႏွမ္းအမယ္ကိုလည္း ႏိုင္ငံ၏ေနရာ အႏွံ႔အျပားတြင္ တစ္ႏွစ္ပတ္လံုးစိုက္ပ်ိဳးလ်က္ရွိရာ ဒီဇင္ဘာလ ေရာက္သည္ႏွင့္ ေဆာင္းႏွမ္းသစ္မ်ား ေပၚလာၿပီျဖစ္ပါသည္။ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ ကမၻာေပၚတြင္ ႏွမ္းစိုက္ပ်ိဳးမႈအမ်ားဆံုး ႏိုင္ငံတြင္ ပါဝင္ပါသည္။ သို႔ေသာ္လည္း ျပည္တြင္းတြင္စားသံုးမႈ မ်ားျပားကာ ပို႔ကုန္အေနျဖင့္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံသို႔ အမ်ားအျပားတင္ပို႔ ေနသလို ကိုရီးယား၊ စင္ကာပူ၊ ထိုင္းႏိုင္ငံ၊  ဂ်ပန္ႏိုင္ငံ၊ ဗီယက္နမ္ ႏိုင္ငံ၊  ဘူေဂးရီးယားႏိုင္ငံ၊  ဖိလစ္ပိုင္ႏို င္ငံ၊  နယ္သာလန္ႏိုင္ငံ မေလးရွားႏိုင္ငံႏွင့္ ယူေအအီးႏိုင္ငံမ်ားထံသို႔လည္း တင္ပို႔လ်က္ ရွိေနသည္ကို ေတြ႕ရွိရပါသည္။ ႏွမ္းကို ဆီထြက္ သီးႏွံအျဖစ္ ျမန္မာ၊ အိႏိၵယ၊ အင္ဒိုနီးရွား၊ တ႐ုတ္ႏွင့္ အာဖရိကတို႔တြင္ အမ်ားအျပား စိုက္ပ်ိဳးလ်က္ရွိသည္။ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံသည္ ႏွမ္းအေျမာက္အျမားထြက္ ရွိသကဲ့သို႔ သံုးစြဲမႈမ်ားျပားသျဖင့္ ေဈးကြက္လိုအပ္ခ်က္လည္း ႀကီးမားလ်က္ရွိရာ ျမန္မာ့ႏွမ္းကို နယ္စပ္ထြက္ေပါက္မွတစ္ဆင့္ အမ်ားအျပား တင္ပို႔လ်က္ရွိသည္။ ႏွမ္းေဈးကြက္သည္ ႏိုင္ငံတကာ ေဈးကြက္တြင္ ေဈးကြက္ေဝစု ပိုမိုမ်ားျပားလ်က္ရွိရာ အထူးသျဖင့္ တ႐ုတ္အျပင္ အီးယူေဈးကြက္တြင္လည္း ႏွမ္းလိုအပ္ခ်က္ ျမင့္မား လ်က္ရွိသည္ကို  ထုတ္ျပန္ထားသည့္  အခ်က္အလက္မ်ားအရ ေအာက္ပါအတိုင္း ေတြ႕ရသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ႏွမ္းကို ဧရာဝတီတိုင္းေဒသႀကီး၊ ရန္ကုန္ တိုင္းေဒသႀကီး၊ မေကြးတိုင္းေဒသႀကီး၊ မႏၱေလးတိုင္းေဒသႀကီး၊ စစ္ကိုင္းတိုင္းေဒသႀကီးႏွင့္ မြန္ျပည္နယ္တို႔တြင္ အမ်ားအျပား စိုက္ ပ်ိဳးလ်က္ရွိပါသည္။ မေကြးတိုင္းေဒသႀကီး၊ ေအာင္လံၿမိဳ႕နယ္မွ ထြက္ရွိသည့္ ႏွမ္းနက္သည္ အရည္အေသြးအလြန္ေကာင္းမြန္သျဖင့္ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံမွ အလြန္ႏွစ္သက္ေၾကာင္းကိုလည္း ကုန္သည္မ်ား အသိုင္းအဝိုင္းထံမွ သိရသည္။ သို႔ေသာ္လည္း လတ္တေလာသတင္း မ်ားအရ ေဈးႏႈန္းတည္ၿငိမ္မႈနည္းပါးကာ ေဈးအတက္အက်မ်ားေသာ ေၾကာင့္ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံမွ ႏွမ္းဝယ္ယူမႈမ်ား ေလ်ာ့နည္းလာၿပီး အျခားႏွမ္း စိုက္ပ်ိဳးထြက္ရွိေသာႏိုင္ငံမ်ားသို႔ ဦးတည္ခ်က္ေျပာင္းလဲကာ လိုအပ္ ေသာ စံခ်ိန္စံၫႊန္းမ်ားရရွိေစရန္အတြက္ ေထာက္ပံ့ကူညီေပးေနၿပီး ႏွမ္းအထြက္တိုးေစေရး ေဆာင္ရြက္ေပးေနေၾကာင္း သတင္းမ်ားအရ သိရပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ရွိရင္းစြဲေဈးကြက္ကို ထိန္းသိမ္းရန္အတြက္ ေဈးႏႈန္းတည္ၿငိမ္ေရးသည္ အလြန္အေရးပါေနေသာ အေနအထား တြင္ ရွိေနသည္မွာ ထင္ရွားပါသည္။ ျမန္မာ့ႏွမ္းသည္ လက္ရွိေဈး ကြက္တြင္ အရည္အေသြးေကာင္းမြန္မႈအပိုင္း၌ ထိပ္တန္းအဆင့္တြင္ ရွိကာ သတင္းေကာင္း ေမႊးႀကိဳင္လ်က္ရွိပါသည္။ ဖုန္၊ သဲႏွင့္ အေရာ အေႏွာ ကင္း႐ံုမွ်မက ပိုးသတ္ေဆး အျြကင္းအက်န္နည္းပါးမႈေၾကာင့္ ဝယ္လက္မ်ားအလြန္ႏွစ္သက္ေၾကာင္းကိုလည္း သိရပါသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ ထြက္ႏွမ္းမ်ားကို ပင္လယ္ေရေၾကာင္းမွတစ္ဆင့္ တင္ပို႔ ေနသကဲ့သို႔  နယ္စပ္ထြက္ေပါက္မွတင္ပို႔မႈမွာ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံသို႔ မူဆယ္ နယ္စပ္ ကုန္သြယ္ေရးဇုန္မွ တစ္ဆင့္တင္ပို႔ျခင္းျဖစ္ၿပီး အျခားနယ္စပ္ ကုန္သြယ္ေရးစခန္းမ်ားမွလည္း တင္ပို႕မႈရွိေနသည္ကို ေတြ႕ရွိရပါ သည္။ ထို႔ေၾကာင့္နာမည္ႀကီး သတင္းေမႊးလွေသာ ျမန္မာ့ႏွမ္းကို ပိုမိုစိုက္ပ်ိဳးထုတ္လုပ္ၿပီး ေဈးကြက္ ခ်ဲ႕ထြင္ႏိုင္သမွ် ခ်ဲ႕ထြင္ရန္ လိုအပ္ လွသလို ေဈးႏႈန္းတည္ၿငိမ္မႈရွိေစေရး အေလးေပး ေဆာင္ရြက္ ရမည္လည္း ျဖစ္ပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ႏွမ္းေဈးကြက္ႀကီးမားလွေသာ အီးယူေဈးကြက္သို႔ႏွမ္းတင္ပို႔ရာတြင္ သိသင့္သိထိုက္သမွ်တို႔ကို အနည္းငယ္ တင္ျပလိုပါသည္။
   အီးယူႏွမ္းေဈးကြက္သည္ အလြန္ႀကီးမားၿပီး ေဈးကြက္ က်ယ္ျပန္႔မႈမွာ ႏွစ္စဥ္တိုးပြားလ်က္ရွိေပသည္။ ဟမ္ဘာဂါကဲ့သို႔ ေသာ ေပါင္မုန္႔အသံုးျပဳမုန္႔မ်ားတြင္ အသံုးျပဳမႈမ်ားျပားျခင္း၊ မုန္႔မ်ား၊ ဟင္းပြဲမ်ား၊ အသုပ္မ်ားႏွင့္ ခရက္ကာ မုန္႔မ်ားတြင္ ထည့္သြင္း စားသံုးျခင္းႏွင့္ ႏွမ္းျဖင့္ျပဳလုပ္ေသာ မုန္႔ေခ်ာင္းမ်ား ႏွစ္စဥ္စားသံုးမႈ မွာလည္း ပိုမိုျမင့္မားေနေသာေၾကာင့္ ႏွမ္းစိုက္ပ်ိဳးေသာ ႏိုင္ငံမ်ားမွ လည္း မ်က္စိက်လ်က္ရွိသည္။ ႏွမ္းမ်ားကို ႏိုင္ငံအမ်ားအျပားမွ အီးယူေ ဈး ကြက္သို႔ တင္ပို႔ေနၿပီး အျဖဴေရာင္(သို႔မဟုတ္) ေရႊေရာင္ သမ္းေသာ ႏွမ္းမ်ားကို ဟင္းပြဲမ်ားတြင္ အမ်ားဆံုးအသံုးျပဳၿပီး က်န္ ႏွမ္းေရာင္စံုမ်ားကို အမ်ားအားျဖင့္ စားသံုးဆီအျဖစ္ အသံုးျပဳၾက သည္။ အနက္ေရာင္ႏွမ္းကိုမူ အာဟာရ ဓာတ္ျြကယ္ဝမႈေၾကာင့္ လူ အမ်ားႏွစ္သက္သံုးစြဲေနေၾကာင္း စစ္တမ္းမ်ားအရ သိရပါသည္။သို႔ေသာ္လည္း အစားအေသာက္ေဘးကင္းလံုၿခံဳမႈကို အလြန္အေလး ထားမႈေၾကာင့္ သြင္းကုန္တင္ပို႔မႈကို တင္းၾကပ္ထားေသာ အီးယူေဈး ကြက္သို႔ ထိုးေဖာက္ရာတြင္ အတားအဆီးမ်ားစြာကိုလည္း ေတြ႕ႀကံဳ ေနၾကရပါသည္။
     (၂၈) ႏိုင္ငံျဖင့္ဖြဲ႕စည္းထားသည့္ အီးယူေဈးကြက္ႀကီးသို႔ ႏွစ္စဥ္ႏွမ္းတင္သြင္းမႈမွာ ပိုမိုမ်ားျပားလ်က္ရွိပါသည္။၂၀၁၆ ခုႏွစ္က ယူ႐ို ၂၁၆ မီလီယံ တန္ဖိုးရွိ ႏွမ္း၁၅၅ တန္ကို တင္သြင္းခဲ့သည္ကိုလည္း အခ်က္အလက္မ်ားအရ ေလ့လာေတြ႕ရွိခဲ့သည့္အျပင္ ေနာက္ပိုင္း ႏွစ္မ်ားတြင္ ႏွမ္းတင္သြင္းမႈ အတက္အက်ျဖစ္ေပၚေနသည္ကိုလည္း ေတြ႕ရွိရပါသည္။ သို႔ေသာ္လည္း ၂၀၁၂ မွ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္အတြင္း ႏွမ္း တင္သြင္းမႈသည္ ပ်မ္းမွ်အားျဖင့္ တိုးတက္တင္ သြင္းေနၿပီး ႏွစ္စဥ္ တန္ခ်ိန္ေရာ တန္ဖိုးပါ ၄ ရာခိုင္ႏႈန္းခန္႔ တိုးပြားေနေၾကာင္း အီးယူ ကုန္သြယ္မႈ ထုတ္ျပန္ခ်က္အရ သိရပါသည္။ အီးယူေဈးကြက္တြင္ အဓိကႏွမ္းတင္သြင္းေနေသာ ႏိုင္ငံမ်ားမွာ ဂ်ာမနီ၊ နယ္သာလန္၊ ပိုလန္၊ ဂရိႏွင့္ အဂၤလန္ႏိုင္ငံတို႔ျဖစ္ၾကကာ အထူးသျဖင့္ စားေသာက္ ဖြယ္ရာမ်ားတြင္ ထည့္သြင္းစားသံုးျခင္းျဖစ္သည္ကို ေတြ႕ရပါသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံထြက္ ႏွမ္းနက္သည္ ကမၻာ့ေဈးကြက္တြင္လူႀကိဳက္မ်ားလ်က္ရွိရာ အဆိုပါႏိုင္ငံမ်ား၏ ေဈးကြက္လိုအပ္ခ်က္ကို အခြင့္ ေကာင္းယူသင့္လွပါသည္။
   ထိုကဲ့သို႔ေဈးကြက္ႀကီးမားလွေသာ အီးယူေဈးကြက္တြင္ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္မွစ၍ႏွမ္းအမ်ားဆံုးတင္သြင္းေနၿပီး  အီးယူသို႔ စုစုေပါင္း တင္သြင္းမႈ၏ ၂၂ ရာခိုင္ႏႈန္းကို ဂရိႏိုင္ငံက ပိုင္ဆိုင္ပါသည္။ ႏွမ္း သည္ ဂရိႏိုင္ငံ၏ ႐ိုးရာဟင္းမ်ား တြင္ ထည့္သြင္းခ်က္ျပဳတ္ေလ့ရွိေသာ အမယ္တစ္ခုပင္ျဖစ္ပါသည္။ ဂ်ာမနီႏိုင္ငံႏွင့္ နယ္သာလန္ႏိုင္ငံတို႔ သည္လည္း ႏွမ္းကို စားစရာမ်ားတြင္ ထည့္သြင္းစားေသာက္ေလ့ရွိ သျဖင့္ အမ်ားအျပားတင္သြင္းလ်က္ရွိၿပီး အီးယူေဈးကြက္ အတြင္း ဂရိၿပီးလွ်င္ ဂ်ာမနီႏိုင္ငံသည္ ႏွမ္းလိုအပ္ခ်က္အႀကီးမားဆံုးေသာ ႏိုင္ငံျဖစ္ပါသည္။ နယ္သာလန္ႏိုင္ငံသည္ အီးယူေဈးကြက္တြင္ တတိယ ႏွမ္းလိုအပ္မႈအမ်ားဆံုးႏိုင္ငံျဖစ္ကာ ႏွစ္စဥ္ ၅ ဒသမ ၅ ရာခိုင္ႏႈန္း ပိုမိုတင္သြင္းလ်က္ ရွိပါသည္။ ပိုလန္ႏိုင္ငံသည္လည္း ႐ိုးရာဟင္းမ်ားတြင္ ထည့္သြင္းစားသည့္ အေလ့အထရွိေသာေၾကာင့္ ႏွစ္စဥ္ႏွမ္းကို ပိုမိုတင္သြင္းလ်က္ရွိသည္ကိုေတြ႕ရပါသည္။ထို႔ေၾကာင့္ အီးယူေဈးကြက္သည္ ႏွမ္းလိုအပ္ခ်က္မ်ားျပားလွေသာ ေဈးကြက္ ႀကီးပင္ျဖစ္ပါသည္။
အဆိုပါ အီးယူႏိုင္ငံမ်ားသည္ ႏွမ္းအေျမာက္အမ်ားကို တင္ သြင္းမႈျပဳရာတြင္ စိုက္ပ်ိဳးထြက္ရွိရာ ေဒသမ်ားျဖစ္ေသာ အာရွ၊ အာဖရိကႏွင့္လက္တင္အေမရိကႏိုင္ငံမ်ားမွ တိုက္႐ိုက္တင္သြင္း လ်က္ရွိပါသည္။သို႔ေသာ္လည္း အီးယူေ ဈးကြက္သည္ အရည္အေသြး ထိန္းခ်ဳပ္မႈမ်ားတင္းၾကပ္သျဖင့္ တင္ပို႔သည့္ ႏိုင္ငံမ်ားအေနျဖင့္ အခက္အခဲမ်ား ရင္ဆိုင္ေနရေၾကာင္းကိုလည္း ေဈးကြက္သတင္း မ်ားတြင္ ေတြ႕ျမင္ရေလ့ရွိရာ အမ်ားသိၾကၿပီးျဖစ္ပါသည္။ အီးယူ ေဈး ကြက္သို႔ စားေသာက္ဖြယ္ရာကုန္စည္ပစၥည္းမ်ားတင္ပို႔ရာတြင္ အဓိကကန္႔သတ္ခ်က္မွာ အစားအေသာက္ ေဘးကင္းလံုၿခံဳမႈ ရွိေစ ေရးပင္ျဖစ္သည္။ ပိုးသတ္ေဆးဝါး ဓာတ္ျြကင္းနည္းပါးမႈႏွင့္ ေရာဂါ ပိုးမႊားကင္းစင္ေရးကို အထူး ဂ႐ုျပဳစစ္ေဆးေလ့ရွိပါသည္။၂၀ဝ၁ ခုႏွစ္က ဂ်ာမနီသို႔ ႏွမ္းတင္ပို႔ရာတြင္ အစာအဆိပ္ျဖစ္ေစေသာ ဆဲလ္မနဲလားေရာဂါပိုးမႊားပါဝင္မႈ ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာေၾကာင့္ အဆိုပါ ပိုးမႊားမပါေစေရးကိုလည္း အေလးထား စစ္ေဆး လ်က္ရွိပါ  သည္ ။ သို႔ေသာ္လည္း အဆိုပါ ဆဲလ္မနဲလားေရာဂါပိုးမ်ိဳးစိတ္သစ္မ်ားကို ထပ္မံေတြ႕ရွိေနရေၾကာင္းႏွင့္ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္ဝါရီက အိႏၵိယ ႏိုင္ငံမွ တင္ပို႔ခဲ့ေသာ ႏွမ္းမ်ားတြင္ အဆိုပါမ်ိဳးစိတ္သစ္မ်ား ေတြ႕ရွိ ခဲ့မႈေၾကာင့္ အိႏၵိယႏွ မ္းမ်ားကို ပိုမိုတင္းၾကပ္စြာ စိစစ္ေန ေၾကာင္းကို အီးယူမွထုတ္ျပန္ခ်က္မ်ားအရ သိရပါသည္။ ႏွမ္းမ်ားတြင္ မိႈပါဝင္မႈ မ်ားကိုေတြ႕ရေသာ္လည္း အဆိုပါပိုးမႊားမ်ားကို ပိုမိုေတြ႕ရွိေနရ ေၾကာင္းကိုလည္း ထုတ္ျပန္ထားပါသည္။ သို႔ျဖစ္ရာ အီးယူသို႔ ႏွမ္း တင္ပို႔ေနေသာ ႏိုင္ငံမ်ားသည္ ပိုးသတ္ေဆးျြကင္းက်န္မႈမ်ားကို နည္းႏိုင္သမွ်နည္းေအာင္ လုပ္ေဆာင္ၿပီး အီးယူမွ သတ္မွတ္ထား ေသာ စံခ်ိန္စံၫႊန္းမ်ားအတိုင္း မီေအာင္တင္ပို႔ေနေၾကာင္း၊ ေအာ္ဂဲနစ္ သီးႏွံျဖစ္ပါက ေအာ္ဂဲနစ္သက္ေသခံလက္မွတ္မ်ားျဖင့္ တင္ပို႔ေန ေၾကာင္းတို႔ကိုလည္း ေလ့လာေတြ႕ရွိရပါသည္။
အဆိုပါအခ်က္မ်ားအျပင္ ဝယ္လက္မ်ားသည္ အစားအေသာက္ ေဘးကင္းလံုၿခံဳမႈလုပ္ေဆာင္ျခင္းႏွင့္ အရည္အေသြး ထိန္းသိမ္း တင္ပို႔မႈ၊ ထုပ္ပိုးမႈ၊ တင္ပို႔မႈနည္းစနစ္မ်ားကိုလည္း စံခ်ိန္စံၫႊန္းမ်ား သတ္မွတ္ဝယ္ယူသည့္    အျပင္ တင္ပို႔သူမ်ားဘက္သို႔လည္း Hazard Analysis and Critical Control Points( HACCP) System , ISO 22000 , British Retail Consortium ( BRC) , International Feautured Standards (IFS): Foodစသည့္ အစားအေ သာက္ ေဘးကင္းလံုၿခံဳမႈဆိုင္ရာ အစီအမံမ်ားလုပ္ေဆာင္မႈတို႔အတြက္ အသိအမွတ္ျပဳမႈမ်ားကိုပါ ေဆာင္ရြက္ေပးရန္အတြက္ ေတာင္းဆို ေလ့ရွိေၾကာင္းကိုလည္း သိရပါသည္။ ႏွမ္းတင္ပို႔မႈလုပ္ေဆာင္သည့္ အခါ အေရာင္၊ အနံ႔၊ အရသာ၊ ဆီထြက္ႏႈန္း၊ အစိုဓာတ္၊ အရြယ္အစား၊ သန္႔စင္မႈ စသည့္ အရည္အေသြးပိုင္းသည္ အလြန္အေရးႀကီးသကဲ့သို႔ စိုက္ပ်ိဳးမႈ၊ ထုတ္လုပ္မႈ၊ ထုပ္ပိုးမႈ၊ တင္ပို႔မႈသည္လည္း အလြန္အေရး ႀကီးလွပါသည္။ ေရာဂါ ပိုးမႊား ပါဝင္ မႈႏွင့္ မိႈပါဝင္မႈတို႔အျပင္ အစာ အဆိပ္ျဖစ္ေစႏိုင္ေသာ ဓာတ္ျြကင္းမ်ားပါဝင္မႈတို႔ကိုလည္း အထူး သတိျပဳရမည္ျဖစ္ပါသည္။ သို႔ျဖစ္ရာ အီးယူေဈးကြက္တြင္ ႏွမ္းတင္ ပို႔မႈက႑သည္ ေဈးကြက္ႀကီးမားသကဲ့သို႔ ကန္႔သတ္ မႈမ်ား လည္း တင္းက်ပ္လ်က္ရွိသည္ကို ေတြ႕ႏိုင္ပါသည္။
အီးယူေဈးကြက္သို႔ ႏွမ္းတင္ပို႔ႏိုင္ေရးအတြက္ ႏွမ္းစိုက္ပ်ိဳး ထြက္ရွိသည့္ ႏိုင္ငံမ်ားသည္ အၿပိဳင္အဆိုင္ႀကိဳး ပမ္းလ်က္ရွိရာ အိႏၵိယႏိုင္ငံသည္ အမ်ားဆံုးတင္ပို႔သည့္ ႏိုင္ငံအျဖစ္ ရပ္တည္လ်က္ရွိ ပါသည္။ သို႔ေသာ္လည္း ေနာက္ပိုင္း ကာလမ်ားတြင္မူ ျပည္တြင္း စားသံုးမႈျမင့္တက္လာမႈေၾကာင့္ ႏွမ္းတင္ပို႔မႈမွာ ႏွစ္စဥ္ေလ်ာ့က်လ်က္ ရွိပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ အိႏၵိယႏွင့္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံမွ ႏွမ္းစိုက္ပ်ိဳးမႈ လမ္းေၾကာင္းသည္ ေလာေလာဆယ္ကာလတြင္ အာဖရိကသို႔ ဦးတ ည္ေန သလို ႏွမ္းစိုက္ပ်ိဳးမႈမ်ားျပားသည့္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွ ႏွမ္းသည္ လည္း ေဈးမတည္ၿငိမ္မႈမ်ားေၾကာင့္ အဓိကႏွမ္းဝယ္လက္ျဖစ္သည့္ ဂ်ပန္သည္ အာဖရိကေဈးကြက္ကို လွမ္းေမွ်ာ္လာသည္ကို သတိျပဳ သင့္လွပါသည္။                                ထို႔ျပင္ ႏိုင္ဂ်ီးရီးယားႏိုင္ငံသည္ အီးယူေဈးကြက္ တြင္ အိႏၵိယၿပီးလွ်င္ အမ်ားဆံုးတင္ပို႔သည့္ ႏိုင္ငံ ျဖစ္လ်က္ရွိေသာ္လည္း အရည္အေသြးပိုင္းတြင္ မေကာင္းသတင္းပ်ံ႕ႏွံ႔ေနသျဖင့္ အီးယူ၏တင္း က်ပ္ေသာ စစ္ေဆးမႈ ကိုလည္း ရင္ဆိုင္ရလ်က္ ရွိသည္။ အာဖရိက၊ ဆူဒန္ႏွင့္ အီသီယိုးပီးယား ႏိုင္ငံတို႔သည္ အီးယူေဈးကြက္တြင္ ေနရာယူႏိုင္ ေရး ၿပိဳင္ဆိုင္မႈျပင္းထန္ေနၾကၿပီး အီသီယိုးပီးယား ႏိုင္ငံသည္ ကတိကဝတ္ေဖာက္ဖ်က္မႈ အမ်ား ဆံုး ႏိုင္ငံအျဖစ္ သတ္မွတ္ခံေနရကာ ႏွမ္းတင္ပို႔မႈ ေလ်ာ့က် လ်က္ရွိသလို နာမည္ဆိုး ထြက္လ်က္ရွိသည္ကိုလည္း ကုန္သြယ္မႈဆိုင္ရာ သတင္းမ်ားအရ သိရပါသည္။
   ႏွမ္းသ ည္ အီးယူေဈးကြက္တြင္ အဓိကက႑မွ ပါဝင္ေနရျခင္းမွာ အထက္တြင္ေဖာ္ျပၿပီးျဖစ္သည့္ အတိုင္း စားေသာက္စရာမ်ားတြင္ အဓိကထည့္သြင္း စားသံုးျခင္းေၾကာင့္ပင္ျဖစ္သည္။ ထို႔ျပင္ ႏွမ္းဆီကို စားသံုးရန္အျပင္ အလွျပင္ပစၥည္းမ်ား ျပဳလုပ္ရာ တြင္လည္း အသံုးျပဳလ်က္ရွိသလို တိရစၦာန္ အစား အစာမ်ားအတြက္လည္း အသံုးျပဳလ်က္ရွိသည္။ အီးယူ၏ႏွမ္းေဈးႏႈန္းသတ္မွတ္မႈမွာ တင္ပို႔ေရာင္းခ် သည့္ ႏိုင္ငံႏွင့္ အရည္အေသြးအေပၚ မူတည္ ၍ အမ်ိဳးမ်ိဳးေျပာင္းလဲေနေၾကာင္းကို ေတြ႕ရသည္။ ေဈးကြက္ခိုင္မာမႈမွာလည္း တ႐ုတ္ႏွင့္ အိႏၵိယ ႏိုင္ငံတို႔၏ ႏွမ္းအထြက္ႏႈန္းအေပၚ မူတည္လ်က္ ရွိပါသည္။ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္က ႏွမ္းစိုက္ပ်ိဳးသည့္ႏိုင္ငံ မ်ားမွ အထြက္ႏႈန္း ေကာင္းမြန္ သျဖင့္ ဝယ္လိုအား ေလ်ာ့နည္းခဲ့ေသာေၾကာင့္   ႏွမ္းတစ္တန္လွ်င္ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၈၀ဝ မွ ၉၀ဝ ေဈးေရာက္ရွိခဲ့ ၿပီးေနာက္ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္တြင္ အထြက္ႏႈန္းေလ်ာ့က်မႈ ေၾကာင့္ အိႏၵိယ၏ႏွမ္းတစ္တန္ေဈးႏႈန္းမွာ အေမ ရိကန္ေ ဒၚလာ ၁၀ဝ၀ အထိျမင့္တက္ခဲ့သည္ကို ေတြ႕ရပါသည္။ ထို႕ေၾကာင့္ ႏွမ္းစိုက္ပ်ိဳးထြက္ရွိ သည့္ ႏိုင္ငံမ်ား၏ အထြက္ႏႈန္းသည္ ေဈးကြက္ကို ထိန္းခ်ဳပ္လ်က္ရွိေနသည္ကိုလည္း ေတြ႕ရပါသည္။ျမန္မာႏိုင္ငံ သည္ ႏွစ္စဥ္ ႏွမ္း အေျမာ က္ အမ်ားစိုက္ပ်ိဳးထြက္ရွိကာ ျပည္ပသို႔လည္း ႏွစ္စဥ္ တင္ပို႔လ်က္ရွိပါသည္။ ဘ႑ာႏွစ္အလိုက္ တင္ပို႔မႈ ကို ေလ့လာၾကည့္ပါက ၂၀၁၆-၂၀၁၇ ဘ႑ာႏွစ္ (၂၀၁၆ ဧၿပီ မွ ၂၀၁၇ မတ္လအထိ) တြင္ တန္ဖိုး အေမရိကန္ေဒၚလာသ န္း ၃၀ တန္ဖိုးရွိ ႏွမ္းတန္ခ်ိန္ ႏွစ္ေသာင္းခန္႔ကို တင္ပို႔မႈရွိခဲ့ၿပီး ၂၀၁၇-၂၀၁၈ ဘ႑ာႏွစ္ (၂၀၁၇ ဧၿပီမွ ၂၀၁၈ မတ္လအထိ) တန္ဖိုး အေမရိကန္ေဒၚလာ ၃၁ သန္းေက်ာ္ တန္ဖိုးရွိ ႏွမ္းတန္ခ်ိန္ ႏွစ္ေသာင္းခြဲခန္႔ကို တင္ပို႔ႏိုင္ ခဲ့သျဖင့္ ကာလတူထက္ တန္ခ်ိန္ေရာ တန္ဖိုးပါ ပိုမိုတင္ပို႔မႈရွိလာသည္ကို ေတြ႕ရပါသည္။ ထို႔ျပင္ ၂၀၁၈ ဧၿပီမွ ႏိုဝင္ဘာ ၃၀ ရက္အထိ တင္ပို႔မႈမွာ တန္ခ်ိန္အားျဖင့္ ၁၀ဝ၀ ဝန္းက်င္၊ တန္ဖိုး အားျဖင့္ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၁၃ သန္းခန္႔ကို တင္ပို႔ခဲ့ ေၾကာင္း၊ တင္ပို႔သည့္ ႏိုင္ငံမ်ားမွာ ထိုင္း၊ ထိုင္ဝမ္၊ စင္ကာပူ၊ ဂ်ပန္၊ ကိုရီးယား၊ တ႐ုတ္၊ ခ်က္စ္ ျပည္သူ႔ သမၼတႏိုင္ငံ၊ ကိုရီးယားႏိုင္ငံ၊ ေဟာင္ေကာင္ႏိုင္ငံ မ်ားသို႔ တင္ပို႔ခဲ့သည္ကို ေတြ႕ရပါသည္။ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္တြင္မူ ဒိန္းမတ္ႏိုင္ငံ၊ မေလးရွားႏိုင္ငံ၊ ဩစ ေၾတးလ်ႏိုင္ငံႏွင့္ ဗီယက္နမ္ႏိုင္ငံမ်ားသို႔ တင္ပို႔ခဲ့ ေသာ္လည္း ၂၀၁၈ ခုႏွစ္တြင္မူ အဆိုပါႏိုင္ငံမ်ားသို႔ တင္ပို႔မႈမရွိေသးသည္ကိုလည္း ေတြ႕ရွိရပါ သည္။
လက္ရွိႏွမ္းေဈးကြက္    အေျခအေနမွာ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံမွ ဝယ္ယူမႈမ်ားျပားလ်က္ရွိၿပီး စက္တင္ ဘာလတြင္ ႏွမ္းေဈးစံခ်ိန္တင္ျမင့္တက္ခဲ့ေၾကာင္း ေဈးကြက္မွစံုစမ္းသိရွိရပါသည္။ ႏွမ္းသံုးတင္းဝင္ တစ္အိတ္လွ်င္ ႏွစ္သိန္း ေလးေ သာင္း က်ပ္ျဖင့္ အေရာင္းအဝယ္ျဖစ္ခဲ့ကာ ႏွမ္းနက္ကို ဝယ္လက္ ႏိုင္ငံမ်ားမွအထူးေဈးေပးလ်က္ရွိေၾကာင္းကိုလည္း သိရသည္။ ႏိုဝင္ဘာလတြင္ျဖစ္ေပၚခဲ့ေသာ ႏွမ္း တင္ပို႔မႈေဈး ႏႈန္းမွာ ႏွမ္းျဖဴတစ္တန္လွ်င္ အေမ ရိကန္ ေဒၚ လာ ၁၄၀ဝ မွ ၁၅၀ဝ ၾကား၊ ႏွမ္းနက္ (စမံု) တစ္တန္လွ်င္ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၁၇၀ဝမွ ၁၇၅၀ ၾကား၊ ႏွမ္းညိဳတစ္တန္လွ်င္ အေမရိကန္ ေဒၚလာ ၁၂၀ဝ မွ ၁၃၀ဝ ၾကားရွိေၾကာင္းကိုလည္း ကုန္စည္ဒိုင္မ်ားမွ သိရပါသည္။ လတ္တေလာတြင္ ႏွမ္းအထြက္ႏႈန္းက်ခဲ့ေသာ အေျခအေနရွိခဲ့သည့္ အတြက္ ေတာင္သူမ်ားလက္တြင္ မ်ိဳးႏွမ္းသာ က်န္ ရွိေတာ့သျဖင့္ ေဈးကြက္သို႔ ႏွမ္းအဝင္နည္းကာ ႏွမ္းဆီေဈးမ်ားမွာလည္း ျမင့္တက္လ်က္ရွိပါသည္။ မႏၱေလး ဝယ္လက္မ်ားအေနျဖင့္ စမံုနက္ႏွမ္းကို ရသမွ်ဝယ္ေနသည့္အတြက္ ဝယ္လိုအားမွာ ေရာင္း လိုအားထက္ ပိုလ်က္ရွိသည္ကိုလည္း ေတြ႕ရသလို ႏွမ္းသစ္မ်ားလည္း ေပၚလာၿပီျဖစ္သျဖင့္ ေဈးကြက္ ကို ေစာင့္ၾကည့္ရမည့္ အေနအထားျဖစ္ေနေၾကာင္း ကုန္သည္မ်ားထံမွ သိရပါသည္။ ယခုျပည္တြင္း အေရာင္းအဝယ္ျဖစ္ေနေသာေဈးမွာ ႏွမ္းနီတစ္တင္း ၅၆၀ဝ၀ က်ပ္၊ စမံုႏွမ္းနက္တစ္တင္း ၈၈၀ဝ၀ က်ပ္ ျဖစ္ေနသည္ကို ေတြ႕ရပါသည္။
သို႔ပါ၍ ကမၻာ့ေဈးကြက္တြင္ နာမည္ရလာ ေသာ ျမန္မာ့ႏွမ္းကို လက္ရွိတင္ပို႔ေနေသာ ႏိုင္ငံ မ်ားအျပင္ ႏွမ္းလိုအပ္ခ်က္မ်ားျပားေသာ အီးယူ ႏိုင္ငံမ်ားသို႔ ယွဥ္ၿပိဳင္ တင္ပို႔ႏိုင္ေစေရးအတြက္ အီးယူေဈးကြက္အေျခအေန၊ တင္ပို႔ရာတြင္ သိသင့္ ေသာ ကန္႔သတ္ခ်က္မ်ားႏွင့္ ႏွမ္းတင္ပို႔ေနေသာ ႏိုင္ငံမ်ား၏ အေျခအေနအား သံုးသပ္တင္ျပလိုက္ ရပါသည္။